Wetenschap en journalistiek, het blijft een lastige combinatie. Verschillende media (AD, BNR, RTV West) berichtten onlangs over een onderzoek door het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid ). Meest opvallend was de kop “Door ‘lieve’ verkeersborden rijden we een beetje langzamer” (artikel AD) boven een artikel waarin werd gesuggereerd dat Nijntje beter werkt dan een 50km bord. Door vervolgens een paar SWOV-onderzoekers te citeren lijkt het vervolgens net alsof dit wetenschappelijk is aangetoond. Een site als Pownews gaat nog iets verder met het onderzoek aan de haal en stelt dat een toekomstig succes van de Nijntje-borden al een zekerheidje is.

Als je het onderzoeksrapport leest, zie je dat dat dus niet het geval is.

Wat dan wel?

In het SWOV onderzoek hebben 1021 automobilisten gekeken naar foto’s van verkeerswegen waar je 50 km/u zou mogen rijden (het 50km bord staat niet op de foto). Op die foto zie je ofwel géén bordje, ofwel een bordje met een plaatje van Dick Bruna (van Nijntje weet u wel?), ofwel een soort random plaatje als een blikje cola. Vervolgens is aan de respondenten gevraagd hoe hard ze dachten daar te gaan rijden. En wat blijkt nu, als er een bordje langs de weg staat met een plaatje van Dick Bruna dan denken mensen ongeveer 4km/u langzamer te gaan rijden en ze schatten in dat andere automobilisten dat ook zouden doen.

Vrij schieten

Welke gaten kunnen we nu ontdekken tussen wat er is ontdekt in het onderzoek en wat er wordt beweerd in de krant?

  • De respondenten kijken naar foto’s, er wordt op geen enkele wijze een ‘autobesturende ervaring’ gesimuleerd
  • Het onderzoek vond plaats in een lab, niet in een ‘real-life’ omgeving
  • Mensen zijn notoir slecht in het inschatten van hun gedrag in een toekomstige situatie
  • Mensen zijn notoir slecht in het inschatten van hun snelheid in de auto
  • Er wordt vanuit gegaan dat de snelheid in een auto een rationele keuze is

En eerlijk gezegd zou ik zo nog wel even kunnen doorgaan. De conclusie is in elk geval dat er helemaal niet is aangetoond dat we langzamer gaan rijden door lieve verkeersborden en dat het artikel in het AD (en even snel geknip-en-plakt door bv de site van LINDA)  onjuist is.

Een schrale pauw

Laat ik duidelijk zijn dat ik dit dus absoluut geen slecht onderzoek vindt. Het heeft er alle schijn van dat het op een grondige deugdelijke wijze is uitgevoerd en het onderwerp is bepaald niet onbelangrijk. Het is alleen duidelijk nog niet af, veel meer dan grondig voorwerk voordat je echt in de praktijk gaat onderzoeken is het niet.

Er is dus over deugdelijk onderzoek, ondeugdelijk gecommuniceerd. SWOV schrijft in de laatste alinea van het persbericht: “Wel moet opgemerkt worden dat het resultaten uit vragenlijstonderzoek betreft: zelfrapportage in een experimentele context. De resultaten kunnen om verschillende redenen niet zonder meer worden vertaald naar de praktijk.”

Maar die uitermate belangrijke nuance staat dus helemaal onderaan verstopt, terwijl ze in de kop schrijven “Langzamer rijden door Dick Bruna borden”. Dat suggereert toch echt iets heel anders.

En in het AD artikel wordt een SWOV onderzoekster geciteerd die de suggestie wekt dat met de bevindingen uit hun onderzoek 20 procent ongevallen -en het gaat hier dus om kindertjes- kunnen worden voorkomen. Goede genade. Een wat schrale pauw steekt z’n veren wel erg ver de lucht in.

Lieve SWOV, waarom?

Er zijn twee waarom vragen te beantwoorden. De eerste is: Waarom zo’n ronkende kop bovenaan en de nuance verstoppen onder in de tekst? Het antwoord daarop lijkt mij: omdat er anders geen krant is die erover wil schrijven. Dus de wetenschappelijke juistheid wordt opgeofferd aan de ‘mediageniekheid’. Je hoort de persvoorlichter bijna zeggen: “Die conclusie moet stelliger en korter, anders komen we nooit aan tafel bij DWDD”

De tweede waarom vraag is dan: Waarom wil het SWOV zo graag pers-aandacht voor dit onderzoek? Je hoopt dat er een belangrijke, bevlogen  reden achter zit als “ze willen zo beleidsmakers ertoe zetten om dit onderzoek ook in de praktijk te gaan testen zodat we kinderlevens kunnen gaan redden.” Maar in het AD artikel staat al: “De Metropoolregio is zo onder de indruk  dat ze ook in de praktijk het effect van Dick Bruna-borden willen gaan testen.” Dus, dan kan ik nog maar één reden bedenken.

Had u voor deze persaandacht ooit van het SWOV gehoord? Nee, ik ook niet. Om in termen van het onderzoek te blijven: De marketingdoelstelling ging waarschijnlijk wat te hard en heeft de wetenschap daarbij overreden. Wat zou Dick Bruna daar van vinden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s